Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA
Champions League) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki piłkarskie,
utworzone z inicjatywy UEFA w 1992, jako kontynuacja Pucharu Europy
Mistrzów Krajowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem
Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu
1992/1993 w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla
najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w
europejskich ligach krajowych). Są to najbardziej prestiżowe klubowe
zmagania piłkarskie w Europie.
Historia rozgrywek
Piłkarski Puchar Europy Mistrzów Krajowych został formalnie
utworzony 26 lutego 1955 - jako pierwszy z europejskich pucharów - z
inicjatywy Gabriela Hanota, reportera francuskiego dziennika
sportowego L'Équipe, a jego pierwszą edycję przeprowadzono w sezonie
1955/1956. Od I rundy (ewentualnie rundy eliminacyjnej) do fazy
półfinałowej rozgrywany był on systemem pucharowym, tj. w formie
dwumeczu (spotkanie "u siebie" i "na wyjeździe"), po którym
zwycięzca awansował do kolejnej rundy, a przegrywający odpadał z
dalszej rywalizacji. Pojedynek finałowy stanowiło natomiast jedno
spotkanie, organizowane na neutralnym stadionie. Od sezonu 1991/1992
zmagania przybrały formę rozgrywek grupowych (dwie 4-zespołowe
grupy), z jednomeczowym finałem dla zwycięzców każdej z nich. Przed
rozpoczęciem edycji 1992/1993 zmieniono ich oficjalną nazwę na "Liga
Mistrzów", gruntownie przy tym reformując ich formułę, przez co
rywalizacja prowadzona pod tym szyldem stała się najbardziej
prestiżowym i komercyjnym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. W
kolejnych sezonach powiększono liczbę uczestniczących w nim drużyn z
8 - przez 16 (od 1994/1995) i 24 (od 1997/1998) - do 32 (od
1999/2000), dopuszczając do udziału nie tylko mistrzów
poszczególnych krajów, ale - w przypadku najsilniejszych federacji -
również drużyny zajmujące drugie, trzecie, a nawet czwarte miejsca w
końcowej tabeli najwyższego szczebla ligowego. Stworzono w ten
sposób turniej w którym rywalizują najlepsze drużyny europejskie, a
niejednokrotnie na świecie. Dotychczas najczęściej w Lidze Mistrzów
triumfował Real Madryt, a po nim AC Milan i FC Liverpool.
W Lidze Mistrzów nigdy nie było meczu o 3 miejsce. Podobna sytuacja
jest w Mistrzostwach Europy w piłce nożnej od turnieju w 1984.
Obecny system rozgrywek
Rozgrywki grupowe są poprzedzone eliminacjami, w których biorą
udział mistrzowie niżej sklasyfikowanych krajów oraz drużyny z
trzecich i czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Sama
Liga Mistrzów składa się z dwóch faz. Pierwsza – faza grupowa, gdzie
32 drużyny grają w 8 grupach po 4 w każdej. Wszystkie drużyny grają
ze sobą dwa razy. Z każdej grupy awansują dwa najlepsze kluby,
natomiast trzecia drużyna awansuje do Pucharu UEFA. Druga faza –
play off rozgrywana jest systemem pucharowym. Drużyny z danej pary
grają ze sobą dwa razy – raz u siebie, raz na wyjeździe. Do finału
awansują dwie drużyny, które rozgrywają tylko jedno spotkanie na
ustalonym przed startem rozgrywek neutralnym stadionie.
Reforma rozgrywek
Od sezonu 2009/10, zgodnie z zarządzeniem Komitetu Wykonawczego UEFA
z 30 listopada 2007, ma być przeprowadzona reforma dotycząca
uczestnictwa drużyn. Ma ona ułatwić awans do fazy grupowej zespołom
z lig europejskich zajmujących niższe lokaty w klubowym rankingu
UEFA.
Według reformy, 22 zespołów będzie miało zapewniony bezpośredni
awans do fazy grupowej, czyli o 6 więcej niż dotychczas. Dodatkowe
lokaty to mistrzowie lig, które zajmują 10 - 12 miejsce w rankingu
UEFA oraz zespoły, które uplasują się na 3. miejscu w ligach, które
zajmują 1 - 3 lokatę w rankingu. Pozostałe 10 lokat w Lidze Mistrzów
przeznaczone będzie dla zwycięzców eliminacji. Jednak w
przeciwieństwie do obecnego formatu, zespoły zajmujące np. 4. lokatę
w lidze angielskiej nie będą rywalizowały z mistrzami Polski, bo
eliminacje będą dwutorowe. O pierwsze pięć miejsc walczyć będą ze
sobą mistrzowie federacji 13-53 (oprócz Liechtensteinu), a o
pozostałe pięć nie-mistrzowie z federacji 1-15. Poza tym, data
finału zostanie przesunięta ze środy na sobotę 20 tygodnia
kalendarzowego, na godzinę 20:45 CET.
